The role of prosecutor-general carries real weight in any legal system, but what that actually means depends heavily on which country you're in. In Nederland waakt Edwin Bleichrodt bij de Hoge Raad over de integriteit van de rechtsstaat, terwijl in de Verenigde Staten procureurs-generaal zich bezighouden met zaken variërend van gokregulering tot de bescherming van minderjarigen tegen online gevaren.

In Nederland vervult Edwin Bleichrodt, de huidige procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad, een van de meest gewichtige functies binnen de rechtsstaat. Bleichrodt ties his work directly to the independent position prosecutors-general hold in Dutch government. The Supreme Court's job description fits on a page or two; the prosecutor-general's takes nine—that tells you something about how complicated the role actually is.

Bleichrodt wears multiple hats. He advises on cases before the Supreme Court, investigates whether criminal convictions should be reviewed, and serves as both watchdog and prosecutor. Zo beoordeelt hij aangiftes tegen bewindslieden en Kamerleden. Wanneer hij daartoe opdracht krijgt van de regering of de Tweede Kamer, kan hij overgaan tot vervolging. De betrokkenheid van politici bij dergelijke vervolgingen wordt algemeen als een gevoelige kwestie ervaren, zo merkt Bleichrodt op.

Daarnaast houdt de PG toezicht op het functioneren van het Openbaar Ministerie (OM) en is hij verantwoordelijk voor het disciplinair toezicht op rechters. De afgelopen jaren zijn de bevoegdheden van de PG zelfs uitgebreid. Sinds 2018, met de komst van nieuwe privacywetgeving, houdt hij toezicht op de manier waarop de rechtspraak omgaat met persoonsgegevens. Een recent wetsvoorstel, de Wet op de politieke partijen, dat in mei bij de Tweede Kamer werd ingediend, kent de PG een cruciale rol toe bij het eventueel verbieden van politieke partijen die de democratische rechtsstaat ernstig bedreigen. It shows how much the prosecutor-general's role has expanded when it comes to protecting democracy itself.

Toezicht op het Openbaar Ministerie

Bleichrodt launched an investigation into how prosecutors were handling criminal cases. It started after NRC revealed the prosecutor's office wanted to settle as many cases as possible—ones carrying up to six years in prison—without ever going to court. The backlash was fierce. These settlements stay secret, and prosecutors can only hand out fines or community service—not prison time. That raises real questions about whether defendants actually get their day in court. Van de elf toezichtsonderzoeken die de PG sinds 2012 uitvoerde, gingen er vijf over de strafbeschikking.

Mastheads

Bleichrodt en zijn voorgangers constateerden in deze gevallen dat het OM de wet overtrad, wat de noodzaak van zijn huidige onderzoek benadrukt.

Bleichrodt, die bekendstaat als muziekliefhebber en cellospeler, en een fervent voetballiefhebber is – hij is lid van de commissie van beroep van de KNVB – voert zijn taken uit vanuit een ruime werkkamer in het gebouw van de Hoge Raad in Den Haag. Hoewel hij daar kantoor houdt, maakt zijn parket geen onderdeel uit van de Hoge Raad zelf, wat zijn onafhankelijke positie verder onderstreept. Zijn toga met hermelijnen boordsel, zo benadrukt hij, is overigens niet van echt bont.

De procureur-generaal als regulator in Californië

Ver buiten de Nederlandse grenzen, in de Verenigde Staten, speelt de procureur-generaal een andere, maar even invloedrijke rol. In Californië is procureur-generaal Rob Bonta in maart 2026 verwikkeld geraakt in een juridisch gevecht. De California Gaming Association (CGA) en andere organisaties, zoals de California Cardroom Alliance en Communities for California Cardrooms, hebben twee rechtszaken aangespannen om nieuwe gokregelgeving, goedgekeurd door Bonta, te blokkeren. Deze regels dreigen blackjack-achtige spellen en spellen waarbij speler en dealer betrokken zijn, aanzienlijk te beperken of zelfs te elimineren in de kaartspelzalen van de staat.

The new rules are supposed to take effect April 1, 2026—and Bonta's own impact assessment says they'll wipe out at least half the jobs and revenue in California's card rooms. The gambling industry says it'll force closures across the state. The industry's lawyers argue Bonta's grabbed powers he doesn't have and violated state law governing card rooms. They point out that Bonta's reversing decades of legal precedent—previous prosecutors-general, including Jerry Brown and Kamala Harris, had explicitly approved these games as legal. De regelgeving werd aangenomen ondanks massale tegenstand: het Ministerie van Justitie ontving 1.764 reacties van het publiek, waarvan de meeste vragen stelden bij de wettigheid en de economische impact van de plannen.

Kyle Kirkland, head of the California Gaming Association, didn't mince words: Bonta's rules will destroy more than half the jobs in card rooms and cut off a major revenue stream for dozens of cities. Kirkland hammered Bonta for banning the games without pointing to any actual public safety risk or even acknowledging the 1,764 public comments—most of them opposed. De sector had tijdens het hele regelgevingsproces herhaaldelijk juridische en economische bezwaren geuit, maar de procureur-generaal weigerde volgens Kirkland het gesprek aan te gaan met de gemeenschappen en werkende gezinnen die hierdoor getroffen zouden worden.

Procureur-generaal als beschermer van minderjarigen in Louisiana

In een heel andere context, maar even cruciaal, staat de procureur-generaal van Louisiana, Liz Murrill, op de voorgrond. Murrill spande op 7 maart een rechtszaak aan tegen het populaire gamingplatform Roblox. Haar kantoor betoogt dat het platform, dat zich profileert als veilig voor kinderen, in de praktijk een broedplaats is geworden waar seksuele roofdieren minderjarigen kunnen benaderen. Murrill's kantoor heeft een patroon van roofzuchtige activiteiten gedocumenteerd, inclusief arrestaties van mannen die het platform gebruikten om kinderen te targeten.

Murrill verklaarde dat haar kantoor wekelijks seksuele daders arresteert die kinderen via Roblox vinden, hen vervolgens manipuleren, seksueel uitbuiten en schade toebrengen. Roblox's advocaat, Ed Burbach, betwist de claims van de staat. Hij stelde dat de aanklacht weinig specifieke beschuldigingen met betrekking tot Louisiana bevatte en dat het bedrijf niet verantwoordelijk is voor de inhoud die door gebruikers wordt geproduceerd. Burbach benadrukte dat Roblox veel tijd investeert in het waarborgen van een veilig platform en het bedrijf wacht de gerechtelijke beslissing af.

Related Articles

De rechtszaken in Californië en Louisiana, en het toezichtswerk van Bleichrodt in Nederland, laten zien hoe de rol van de procureur-generaal, hoewel fundamenteel gericht op het dienen van het algemeen belang en het handhaven van de wet, zich in uiteenlopende maatschappelijke kwesties manifesteert.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.