Het kabinet stuurde op 5 oktober 2026 een Rijksbrede Quantumstrategie naar de Tweede Kamer met als doel dat Nederland in 2035 technologisch leidend, strategisch autonoom en weerbaar is – maar concrete deadlines en extra budgetten ontbreken.
Wat betekent ‘leidend’ in 2035?
De ministerraad heeft de Rijksbrede Quantumstrategie op 5 oktober 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd en daarin staat als doel dat Nederland in 2035 met quantumtechnologie leidend is (op 5 oktober 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd).
Met "leidend" bedoelt het kabinet dat het inzet op technologisch leiderschap, strategische autonomie en weerbaarheid: het is een door de overheid geformuleerde ambitie, geen gegarandeerde uitkomst. De strategie richt zich op toepassingen die sneller en preciezer rekenen, meten en communiceren mogelijk maken; dat zijn de gebieden waar quantum zich volgens het kabinet concreet moet bewijzen in economie en veiligheid.
Van sterke kennisbasis naar toepassingen en bedrijvigheid
Volgens het kabinet heeft Nederland nu een sterke internationale uitgangspositie dankzij onderzoek bij kennisinstellingen en innovatie in het bedrijfsleven, en is er voor het Nationaal Groeifonds-project Quantum Delta NL in de afgelopen jaren €614,9 miljoen beschikbaar gesteld (€614,9 miljoen beschikbaar gesteld).
De strategie bevat plannen om die kennisbasis naar concrete markttoepassingen en economische groei te vertalen door onderzoek te ondersteunen, verdere publieke en private financiering te verkennen en de overheid actiever te laten optreden als eerste afnemer, opdrachtgever en partner. De tekst noemt het nieuwe Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) als instrument waarmee de overheid die rol kan vervullen. Waar de €614,9 miljoen een toegekend bedrag is, blijven aanvullende financiering en de rol van de overheid als afnemer vooralsnog als verkennende of geplande stappen geformuleerd.
Veiligheid: kansen én risico’s
De strategie wijst erop dat quantumtechnologie grote kansen biedt voor sectoren als gezondheid, energie, logistiek en defensie, maar dat dezelfde technologie ook veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Krachtige quantumcomputers kunnen bestaande versleutelingstechnieken bedreigen; kwaadwillenden zouden daardoor toegang tot gevoelige informatie of kritieke infrastructuur kunnen verkrijgen.
De overheid formuleert in de strategie dat zij deze risico’s wil beheersen en inzet op verantwoordelijk gebruik, inclusief internationale afspraken over ontwikkeling en inzet, ook van militaire toepassingen. De documenten die zijn gestuurd naar de Kamer geven echter geen concrete, genummerde tijdlijnen voor een overstap van overheidsorganisaties naar post-quantumcryptografie; er staan geen specifieke deadlines voor zo’n migratie in de beschikbare tekst van de strategie.
Afhankelijkheden, publieke waarden en uitvoering
Het kabinet formuleert als streefbeeld dat ongewenste afhankelijkheden van quantumtoepassingen en leveranciers buiten de Europese Unie moeten worden voorkomen en dat strategische autonomie een uitgangspunt is naast innovatie en veiligheid. In dezelfde lijn benadrukt de strategie het belang van verantwoord gebruik en van publieke waarden, met fundamentele rechten zoals non-discriminatie als uitgangspunt bij ontwikkeling en toepassing. Voor Defensie is quantumtechnologie volgens de krijgsmacht cruciaal: het speelt een belangrijke rol in de digitale weerbaarheid en toekomstige militaire kracht (quantumtechnologie cruciaal).
De uitvoering van de strategie hangt op veel punten af van verdere uitwerking en van middelen: naast het genoemde toegekende bedrag voor Quantum Delta NL noemt de strategie verkenningen naar aanvullende financiering en beleidsinstrumenten, maar concrete nieuwe budgettoewijzingen of uitvoeringsplannen buiten het verkennen en ondersteunen worden niet als vaststaand gepresenteerd.
