Een bestuursrechter stuurde in september ruim 4.000 Woo‑verzoeken naar alle 342 gemeenten — en is nu tijdelijk op non‑actief gezet. De rechtbank Noord‑Holland zegt dat hij geen zaken behandelt totdat duidelijk is of zijn handelen gevolgen krijgt. Volgens de rechtbank en de rechtersvakbond NVvR hebben de verzoeken gemeenten onnodig belast en kon de schijn van partijdigheid ontstaan. De verzoeken werden eind oktober ingetrokken.

Aard en schaal van de actie Begin september 2025 begon een bestuursrechter naar eigen zeggen massaal Woo‑verzoeken te sturen naar gemeenten door heel Nederland. Het ging om ongeveer 4.000 afzonderlijke verzoeken, gericht aan alle 342 gemeenten. De verzoeken vroegen vaak om grote sets documenten zonder een duidelijk afgebakend onderwerp: stukken van burgemeesters, wethouders, raadsleden en ambtenaren, over meerdere jaren en ook documenten die als gevoelig waren aangemerkt. De rechter trok de verzoeken later weer in; eind oktober stopte hij met de actie. De rechtbank Noord‑Holland meldt dat de verzoeken gedurende anderhalve maand actief waren. Motief: waarschuwen of ontregelen? De rechter verklaarde dat hij gemeenten wilde wijzen op wat hij zag als een kwetsbaarheid van de Woo: de mogelijkheid tot massale of strategische verzoeken die gemeenten kunnen ontregelen. Hij zei gemeenten met zijn actie te willen aansporen tot lobby richting Den Haag om de wet aan te passen. In meerdere uitspraken als bestuursrechter nam hij opvallend vaak de positie van overheden in en stelde hij dat burgers misbruik van de wet maken. Die combinatie van rechterlijke uitspraken en privéhandelen riep vragen op over de grens tussen persoonlijke actie en ambtelijke onpartijdigheid. Marc Fierstra, voorzitter van de rechtersvakbond NVvR, noemde de actie "volstrekt disproportioneel" en waarschuwde dat het gevolgen kan hebben voor het vertrouwen in de onpartijdigheid van de rechterlijke macht. Druk op gemeenten en administratieve kosten Gemeenten rapporteerden dat de verzoeken veel extra werk veroorzaakten. In kleinere gemeenten leidde elk verzoek tot uitgebreide zoek‑ en selectiewerkzaamheden. Een ambtenaar omschreef de brieven als een procedurele nachtmerrie; sommige verzoeken bevatten vervolgvragen die weer andere documenten opvroegen. - Operationele gevolgen: zoeken, selecteren en beoordelen van documenten vergde veel tijd. - Financiële impact: extra uren vertaalden zich in directe kosten voor medewerkers. - Organisatorische druk: vertragingen ontstonden bij andere gemeentelijke dossiers en projecten. Onpartijdigheid en procedure bij de rechtbank De rechtbank Noord‑Holland nam een bestuurlijke maatregel: totdat is vastgesteld of er sancties of andere maatregelen volgen, behandelt de betrokken rechter geen zaken. De rechtbank benadrukte dat de onpartijdigheid van rechters boven elke twijfel moet staan en dat ook de schijn van partijdigheid vermeden moet worden. Er is contact over de kwestie met de procureur‑generaal bij de Hoge Raad. Volgens de rechtbank zal de Hoge Raad niet zelf de feiten vaststellen, maar beoordelen of lagere rechters het recht juist hebben toegepast. De rechtbank gaf aan niet vooraf geïnformeerd te zijn over het onderzoek van de rechter. Medio september 2025 kreeg zij via de advocatuur een signaal over zijn Woo‑verzoeken. De rechter erkende dat hij met onderzoek bezig was en viel kort daarna langdurig uit.

Related Articles

De zaak ligt nu bij de procureur‑generaal van de Hoge Raad; die moet beoordelen of lagere rechters het recht juist hebben toegepast.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.