De nationale campagne van 113 brengt van 7 tot en met 13 september meer dan 500 organisaties samen om praten over suïcide te normaliseren en hulpvragen te stimuleren.
Meer dan 500 organisaties voeren volgende week lokale acties en zichtbare campagnes om het gesprek over zelfdoding te openen — omdat 113 van 7 tot en met 13 september de Wereld Suïcidepreventieweek organiseert. Voor de actie 'Draag het lintje, draag het samen' heeft 113 meer dan 85.000 lintjes aangevraagd; het lintje moet zichtbaar troost en hoop maken.
Tegelijkertijd gaan twee landelijke boodschappen live: "De vraag stellen kan een leven redden" voor naasten en "Zelf oplossen begint bij 113", gericht op mannen van 40–70 jaar. De aanleiding is concreet: in 2024 overleden 1.849 mensen door suïcide in Nederland — bijna vijf per dag — en wereldwijd sterft naar schatting iemand om de 45 seconden. Op lokaal niveau zijn er al geplande acties, van de kickoff door Vitesse en de gemeente Arnhem op 4 september tot de Walk into the Light op tientallen locaties. Wie direct hulp zoekt kan 24 uur per dag contact opnemen met 113 (113 of 0800-0113) of de gratis online VraagMaar-training van circa 45 minuten volgen.
Wat is de Wereld Suïcidepreventieweek en wanneer is deze?
Data en organiserende partij
De week is bedoeld als een landelijk podium om suïcidepreventie zichtbaar te maken via lokale netwerken en eenvoudige symbolen. Die zichtbaarheid moet gesprekken op gang brengen en vormen van steun herkenbaar maken.
Daarbij werken onder meer gemeenten, GGD’en, ziekenhuizen en onderwijsinstellingen samen.
Het bekende lintje speelt daarbij een centrale rol: het wordt gepresenteerd als een ‘kaarsvlammetje’ — een troostend teken voor nabestaanden en een baken van hoop voor mensen met suïcidale gedachten.
De middelen zijn bewust laagdrempelig gekozen. Lokale partners en herkenbare symbolen moeten het makkelijker maken om over suïcide te praten en hulp te vragen.
Welke landelijke campagnes en centrale boodschappen lopen deze week?
De campagnes focussen op twee simpele gedragsvragen: durf te vragen naar suïcidale gedachten en verwijs direct door naar gespecialiseerde hulp.
'De vraag stellen kan een leven redden'
Deze boodschap richt zich op naasten en sociale netwerken: herken signalen, vraag ernaar en luister zonder oordeel. De campagne benadrukt dat je geen professional hoeft te zijn om het verschil te maken; een oprechte vraag kan een gesprek openen en hulpwerkelijkheid mogelijk maken. Lokale overheden en buurtnetwerken vertalen die kernboodschap naar eigen acties — de gemeente gemeente Boxtel bijvoorbeeld sluit zich aan en gebruikt de landelijke formule om mensen te helpen signalen te herkennen.
'Zelf oplossen begint bij 113' gericht op mannen 40-70
De campagne richt zich speciaal op mannen tussen 40 en 70 jaar. Ze wil de drempel naar hulp verlagen. Contact opnemen met 113 wordt gepresenteerd als een praktische en directe stap. De strategie zet vragen en verwijzing centraal. Zo denken mannen die worstelen sneller aan bellen of online contact opnemen.
Gemeenten, werkgevers en zorginstellingen brengen de twee boodschappen tegelijk naar buiten. Zo stimuleren ze zowel directe hulpvragen als het openen van gesprekken.
Welke activiteiten en acties vinden lokaal plaats?
Kickoff door Vitesse en gemeente Arnhem
De landelijke week wordt lokaal geopend met een kickoff waarbij sportclub en gemeente samenwerken om aandacht te trekken in de regio. De activiteit is bedoeld als signaal voor andere lokale partners om eigen programma’s te starten en bewoners te mobiliseren.
Walk into the Light op tientallen locaties
Op tientallen plekken in het land wordt een Walk into the Light georganiseerd — vaak in kleine, lokale varianten die makkelijk door verenigingen en buurten kunnen worden overgenomen. De wandeling zet licht en samenkomst in als laagdrempelig symbool om stil te staan bij verlies en om gesprekken over moeite en wanhoop te openen.
Voorbeelden: deelname Boxtel en evenementen in Hattem
Boxtel sluit zich aan bij de landelijke campagne en gebruikt de landelijke boodschap om inwoners te helpen signalen van suïcidaliteit te herkennen en gesprekken te stimuleren. De gemeente profileert deelname als een manier om mensen vaker de vraag te durven stellen.
In Hattem organiseert de gemeente, samen met GGD Noord- en Oost-Gelderland en lokale partners, meerdere activiteiten rond openheid en luisteren. Ervaringsdeskundige Gonneke Meima Gnodde uit Hattem zegt: "Het is ontzettend belangrijk om je emoties te uiten." De lokale programmering richt zich op het leren herkennen van signalen, het durven om het onderwerp aan te snijden en het gezamenlijk zoeken naar hulp.
Welke cijfers en feiten tonen de urgentie van suïcidepreventie?
Nationale en wereldwijde statistieken
De cijfers maken één ding duidelijk: zelfdoding is geen zijdelingse statistiek. Het is een belangrijke oorzaak van vroegtijdig sterven met gevolgen voor de maatschappij. Het aantal sterfgevallen door zelfdoding is in Nederland structureel hoger dan bij veel andere externe oorzaken. Landelijke data tonen dat zelfdoding ruim vaker voorkomt dan verkeersdoden.
Onderzoek laat zien dat veel mensen ooit aan zelfdoding hebben gedacht. Dit geldt voor een groot deel van volwassenen en jongvolwassenen. Het betekent dat de groep met risico veel groter is dan de groep die daadwerkelijk overlijdt.
Lokale berichtgeving, zoals Week van de Suïcidepreventie, laat zien hoe gemeenten deze cijfers omzetten in concrete acties. Ze willen signalen herkennen en gesprekken op gang brengen.
De politieke en zorginhoudelijke vraag is praktisch: leiden campagnes en laagdrempelige interventies de komende maanden tot meetbare stijgingen in hulpvragen en vroegtijdige herkenning? Dat is het criterium om te beoordelen of de inzet proportioneel is ten opzichte van de omvang van het probleem.
Hoe kunnen mensen hulp zoeken of leren een gesprek te voeren?
De campagne vraagt niet alleen om aandacht; ze biedt concrete handvatten voor wie een gesprek moet voeren of direct wil doorverwijzen. Drie eenvoudige stappen staan centraal: herkennen, vragen en luisteren — en vervolgens doorverwijzen naar professionele opvang als dat nodig is.
Telefonische en online bereikbaarheid van 113
113 is het landelijk aanspreekpunt waar mensen met acute hulpvragen of ernstige zorgen heen kunnen worden verwezen. De organisatie werkt met telefonische en digitale routes en richt zich op directe opvang en doorverwijzing naar passende hulp. Lokale partners worden aangemoedigd om bij signalen snel te schakelen en mensen bekend te maken met die bereikbaarheid, zodat hulpvragen niet blijven liggen.
Gratis VraagMaar-training voor naasten en betrokkenen
Voor mensen die willen oefenen met het voeren van zo’n gesprek is er de online VraagMaar-training. De training is gratis, kort van opzet en bedoeld voor naasten en betrokkenen. Inhoudelijk richt de module zich op:
- het herkennen van signalen van suïcidaliteit;
- hoe je op een directe maar zachte manier de vraag stelt;
- luisteren zonder oordeel en het verbinden met hulp.
De training is praktisch opgezet zodat deelnemers concrete woorden en zinnen meekrijgen die een gesprek op gang brengen. Lokale organisaties gebruiken de module als laagdrempelige opstap: eerst leren, dan toepassen.
Wie het gesprek aangaat, en wie er naar doorverwijst, werkt tegelijk aan één zichtbaar doel — het lintje dat organisaties dit jaar massaal inzetten als teken van steun. Dat symbool kreeg meer dan 85.000 lintjes.
Oorspronkelijk gerapporteerd door 113.nl.
