Meer dan de helft van de zwangere vrouwen die Artsen zonder Grenzen klinieken in Gaza bezochten, vertoonde tekenen van ondervoeding; 90 procent van hun baby's kwam te vroeg en 84 procent had een te laag geboortegewicht. De cijfers zijn afkomstig uit vier klinieken in Gaza over de periode eind 2024 tot begin 2026. Tussen januari 2024 en februari 2026 werden ongeveer 4.000 kinderen onder de vijf jaar behandeld voor acute ondervoeding, en ruim 3.300 zwangere vrouwen en zogende moeders ontvingen medische hulp. UNICEF Nederland en de Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwen dat tekorten aan voedsel, water en medische evacuaties voortduren, waardoor tienduizenden kinderen risico lopen.

De cijfers van Artsen zonder Grenzen maken duidelijk dat het probleem dieper zit dan tijdelijke tekorten. Uit kliniekgegevens tot begin 2026 blijkt dat ondervoeding wijdverspreid is onder zwangere vrouwen en zuigelingen in Gaza. Meer dan de helft van de zwangere vrouwen die de klinieken bezocht, had tekenen van ondervoeding. Van hun baby's kwam 90 procent te vroeg en 84 procent had een te laag geboortegewicht.

Wat uit de data volgt

De gegevens bestrijken vier klinieken en lopen van eind 2024 tot begin 2026. Artsen zonder Grenzen meldt dat tussen januari 2024 en februari 2026 ongeveer 4.000 kinderen onder de vijf jaar werden behandeld voor acute ondervoeding. In diezelfde periode ontvingen ruim 3.300 zwangere vrouwen en zogende moeders medische hulp in die klinieken.

Karel Hendriks, directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland, stelt dat de gevolgen direct zichtbaar zijn in sterftecijfers. Hij zegt dat sterfte onder pasgeborenen twee keer zo hoog was bij baby's van ondervoede moeders als bij baby's van gezonde moeders. De organisatie legt de achteruitgang direct in verband met de Israëlische blokkade van hulpgoederen en met aanhoudende aanvallen op infrastructuur en medische faciliteiten, waardoor toegang tot voedsel, medische zorg en veilige omstandigheden sterk beperkt is.

Tekort aan evacuaties en bredere risico's

De humanitaire nood gaat verder dan voeding alleen. UNICEF Nederland noemt het herstel fragiel en rapporteert dat ruim driekwart van de bevolking in Gaza nog steeds in crisis- of noodsituaties van voedselonzekerheid verkeert. Suzanne Laszlo, directeur van UNICEF Nederland, zegt dat de huidige situatie geen tijdelijk probleem is maar het directe gevolg van maandenlange ontwrichting van voedsel-, zorg- en watervoorzieningen.

Mastheads

Medische evacuaties zijn schaars en onregelmatig. De Wereldgezondheidsorganisatie meldde dat er tussen 9 en 17 december geen evacuaties plaatsvonden. Volgens het Ministerie van Volksgezondheid in Gaza zijn sinds juli 2024 tot eind november 2025 minstens 1.092 patiënten overleden terwijl zij wachtten op medische evacuatie.

Op dat moment hadden meer dan 18.500 mensen dringend medische evacuatie nodig, onder wie 4.096 kinderen.

Sinds het ingaan van het staakt-het-vuren zijn slechts 260 patiënten met circa 800 begeleiders geëvacueerd, aldus UNICEF Nederland. Dat laat een groot gat tussen behoefte en geleverd hulp zien. UNICEF waarschuwt dat tienduizenden jonge kinderen de komende maanden risico lopen op acute, soms levensbedreigende ondervoeding. De organisatie vraagt om structurele en blijvende toegang voor humanitaire hulp en medische evacuaties.

Op korte termijn is er een dubbele druk: acute gevallen vragen onmiddellijke zorg, terwijl structurele breuken in voedsel- en watervoorziening nieuwe gevallen blijven creëren. Dat is precies de zorg die UNICEF Nederland en de Wereldgezondheidsorganisatie naar voren brengen.

De levensomstandigheden in tentenkampen en opvanglocaties verergeren de gezondheidscrisis. Hulpverleners en getuigen melden gebrek aan schoon drinkwater, gebrekkige sanitaire voorzieningen, open riolen en overstromingen tijdens regens. Mirjam van Dorssen van Oxfam zegt dat mensen noodoplossingen bouwen, zoals zelfgemaakte toiletten en beerputten die niet op riolering zijn aangesloten. Zij wijst erop dat 30 procent van de mensen die medische hulp zoeken acute diarree heeft. Dat is vooral gevaarlijk voor ondervoede kinderen en ouderen.

Getuigenissen van bewoners schetsen dagelijkse ontheemding en verlies van basisvoorzieningen sinds het begin van de oorlog op 7 oktober 2023. Overlevenden rapporteren aanhoudende stroomuitval, geen drinkwater, gebrekkige gezondheidszorg en voortdurende verplaatsing binnen de enclave. In persoonlijke verhalen komen eenvoudige wensen terug, zoals dat kinderen weer naar school kunnen of dat families naar het strand kunnen, maar die wensen zijn door voedseltekorten, geweld en vernietigde infrastructuur onbereikbaar geworden.

Alle betrokken organisaties leggen de oorzaak bij structurele beperkingen van toegang. Artsen zonder Grenzen wijst op de blokkade en de schade aan medische faciliteiten. UNICEF Nederland en de Wereldgezondheidsorganisatie benadrukken dat zonder duurzame toegang voor hulp en evacuaties de risico's voor kinderen en zwangere vrouwen zullen aanhouden.

Related Articles

Het cijfer van circa 4.000 behandelde kinderen toont de omvang van de crisis. Twee meetpunten blijven cruciaal: het aantal nieuwe meldingen van acute ondervoeding en het tempo van medische evacuaties. Zonder structurele humanitaire corridors en meer evacuatiecapaciteit blijven klinieken overbelast en stijgt het sterfterisico voor kinderen en zwangere vrouwen.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.