1 juli treedt de nieuwe verdeling van schaarse netcapaciteit in werking, waardoor huishoudens in delen van het net mogelijk op een wachtlijst belanden. Liander, Stedin en Enexis melden sterke stijgingen in aanvragen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen sinds medio april. In volle delen van het netwerk komen verzoeken voor warmtepompen, laadpalen of zwaardere kookplaten op een wachtlijst en krijgt vitale infrastructuur voorrang. De toezichthouder ACM en netbeheerders voeren de nieuwe regels lokaal uit om storingen en overbelasting te voorkomen.

Dat betekent dat wie een warmtepomp, laadpaal, elektrische kookplaat of een verzwaring voor een woning wilde aanvragen niet automatisch extra capaciteit krijgt zodra de lokale netwerkgrens bereikt is. In gebieden waar het netwerk vol raakt, plaatsen de netbeheerders nieuwe verzoeken op een wachtlijst en verdeelt ACM de beschikbare ruimte via een voorrangsysteem.

Pieken in aanvragen sinds april

Netbeheerder Stedin rapporteerde een duidelijke piek: in april lag het aantal aanvragen voor een zwaardere huisaansluiting vier keer hoger dan het maandgemiddelde. Een woordvoerder van Stedin zei dat het aantal dagelijkse vragen sindsdien nog altijd ongeveer anderhalf tot twee keer zo hoog is als gebruikelijk.

Enexis signaleerde eveneens een "forse toename" in aanvragen sinds medio april en noemde expliciet dat verzwaringen door huishoudens sterk zijn gestegen. Liander bevestigde dat het aantal aanvragen door het hele verzorgingsgebied is toegenomen en raadde huiseigenaren aan eerst met hun installateur te overleggen voordat ze een aanvraag indienen, omdat een zwaardere aansluiting niet altijd nodig is.

"Ik snap dat mensen het aanvragen, maar er is ook veel mogelijk met de huidige aansluiting," zei een woordvoerder van Liander. De berichtgeving over een aansluitingspauze in grootstedelijk Utrecht heeft volgens Stedin bovendien paniek en een extra toestroom van aanvragen aangewakkerd.

ACM verdeelt schaarse netcapaciteit met prioriteit voor vitale diensten, zoals ziekenhuizen, drinkwaterbedrijven en hulpdiensten. Die prioriteit volgt uit het doel om maatschappelijke vitale functies te beschermen wanneer lokale netten vollopen.

Mastheads

Voor huishoudens, zelfstandigen en kleine bedrijven betekent dat direct dat hun verzoeken achteraan de rij kunnen komen te staan als de capaciteit op is.

De netbeheerders opereren regionaal. Stedin werkt vooral in Zuid-Holland, Utrecht en Zeeland. Liander is actief in Gelderland, Flevoland, Friesland, Noord-Holland en delen van Zuid-Holland. Enexis bedient Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. Geen van de netbeheerders heeft tot nu toe exacte landelijke cijfers gegeven, maar allen zien de stijging duidelijk terug in hun interne vraagstatistieken.

In Utrecht geldt vanaf 1 juli voor een deel van het netwerk een tijdelijke stop op nieuwe of zwaardere aansluitingen. Staatssecretaris De Bat van Klimaat en Groene Groei omschreef die lokale maatregel voor Utrecht als "een pauzeknop". Het is nog onduidelijk wanneer aanvragen in die specifieke delen van Utrecht weer volledig worden geaccepteerd.

Naast administratieve maatregelen overwegen netbeheerders ook gedragsinterventies tijdens piekbelasting. TenneT heeft aangekondigd dat het consumenten via een berichtensysteem kan oproepen om tijdens piekuren minder stroom te gebruiken. Dit is een van de middelen om het netwerk te ontlasten en zo blackouts of storingen te voorkomen.

Netbeheerders benadrukken dat het aanvragen van een zwaardere aansluiting tijd en geld kost en in veel gevallen niet noodzakelijk is. Een zwaardere aansluiting kan hogere aansluitkosten en hogere vastrechtposten op de energierekening betekenen. Daarom adviseren Liander en anderen eerst het advies van een erkende installateur in te winnen.

Voor huiseigenaren met plannen voor een warmtepomp of laadpaal is het praktisch advies tweeledig. Ten eerste, controleer of de bestaande aansluiting de extra apparatuur aankan. Ten tweede, stem de timing van aanvraag en installatie goed af met de installateur om te voorkomen dat een aanvraag op een wachtlijst terechtkomt en een project vertraging oploopt.

Netbeheerders en het ministerie volgen de situatie en voeren waar nodig lokale maatregelen in om overbelasting en storingen te voorkomen. In volle netten ligt de nadruk op het prioriteren van vitale functies en het ontmoedigen van onnodige verzwaringen. Voor bewoners kan dat betekenen dat geplande projecten schuiven of dat ze alternatieve technische oplossingen moeten overwegen die met de huidige aansluiting werken.

De nieuw ingebrachte regels zijn bedoeld als tijdelijk instrument om het net veilig te houden tijdens een onverwachte piek in aanvragen. De maatregel is zowel een technisch als organisatorisch antwoord op de snelle vraaggroei, en vormt een reminder dat de energietransitie niet alleen om apparaten draait, maar ook om netcapaciteit en planning.

Related Articles

Belangrijkste datum is 1 juli, wanneer de nieuwe regels ingaan. Daarna beoordelen ACM en de netbeheerders regionaal of wachtrijen blijven gelden en waar prioritering nodig is, bijvoorbeeld in Utrecht.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.