Elon Musk eist in een civiele zaak tot $134 miljard en wil dat de 2025-herstructurering van OpenAI ongedaan wordt gemaakt. Hij voert die zaak tegen Sam Altman en OpenAI en vraagt dat commerciële opbrengsten terugvloeien naar de oorspronkelijke non-profittak. Musk getuigde deze week urenlang in Californië en zegt dat hij cruciale financiering, personeel en connecties leverde om OpenAI te starten. Als de jury Musk in de eerste fase gelijk geeft, volgt een tweede fase over mogelijke bestuurswissels en herstructurering.

Achtergrond van de zaak

OpenAI begon in 2015 als een onderzoeksorganisatie zonder winstdoel. De oprichters spraken over AI die "goed voor iedereen" moet zijn. Elon Musk was een vroege geldschieter. Hij gaf volgens zijn advocaten ruim 38 miljoen dollar in de beginjaren. Hij was ook nauw betrokken bij het aantrekken van hooggekwalificeerde onderzoekers en bij het regelen van rekenkracht.

In de loop der jaren veranderde de structuur van OpenAI. Het bedrijf richtte commerciële takken op en sloot samenwerkingen met bedrijven die konden investeren. Daardoor kwam er geld binnen dat verder ging dan giften en subsidies. Musk zegt dat die ontwikkeling tegen de oorspronkelijke afspraken inging.

Musk's centrale claims

Elon Musk klaagt Sam Altman en Greg Brockman aan voor schending van charitatief vertrouwen en voor ongerechtvaardigde verrijking. Hij wil geen persoonlijke schadevergoeding. Hij vraagt volgens documenten dat commerciële opbrengsten terugvloeien naar de non-profittak van OpenAI. Het totale bedrag waar Musk op doelt, wordt in de zaak genoemd als ongeveer $134 miljard, en omvat zowel winsten uit commerciële activiteiten als opbrengsten van samenwerkingen met partijen zoals Microsoft.

Musk zegt dat hij OpenAI niet had gesteund als hij had geweten dat het richting een winstgevende entiteit zou bewegen. Zijn advocaten stelden de oorsprong van het bedrijf centraal. "Zonder Elon Musk zou er geen OpenAI zijn", zei advocaat Steven Molo tijdens de openingsfase voor de jury, volgens pleitnotities die in de rechtszaal zijn getoond.

Wat Musk in zijn getuigenis zei

Musk sprak drie dagen en meer dan zeven uur voor de rechtbank in Oakland. Hij beschreef OpenAI als een liefdadigheidsinstelling in de geest van de oprichtingsgedachte.

"Het was bedoeld als een liefdadigheidsinstelling die geen enkel individu ten goede komt", zei Elon Musk, zoals gereflecteerd in zijn verklaring voor de jury.

Hij claimde dat hij met naam, idee en netwerk hielp om toponderzoekers binnen te halen. Musk zei dat hij Ilya Sutskever van Google loswekte en dat hij via persoonlijke contacten invloed had op beslissingen rond rekenkracht en strategische partners. "De enige die Satya Nadella daadwerkelijk kon bellen en hem aan de lijn kreeg, was ik", zei Musk over zijn rol bij het binnenhalen van Microsoft als partner.

Musk bracht ook thema's rond AI-veiligheid ter sprake. Hij vertelde hoe gesprekken met andere techleiders hem hebben gevormd en waarom hij vond dat OpenAI als non-profit moest blijven. Hij noemde een gesprek waarin Larry Page hem een 'speciesist' noemde, en zei dat dat gesprek mede leidde tot de oprichting van OpenAI als tegenwicht.

Mastheads

Juridische kernpunten en inzet

De originele aanklacht telde tientallen punten. In de loop van de procedure zijn die claims teruggebracht tot twee hoofdthema's: de vermeende schending van vertrouwen en de vermeende ongelijke verrijking. De eerste fase van het proces richt zich op de vraag of OpenAI de beloften uit de beginjaren heeft geschonden en of bestuurders zoals Altman en Brockman de missie hebben verlaten.

Als de jury Musk gelijk geeft in deze fase, volgt een tweede procesdeel. Dan moet de rechter bepalen welke herstelmaatregelen toepasbaar zijn. Musk wil dat de 2025-herstructurering wordt teruggedraaid. Hij wil ook dat Altman en Brockman hun functies neerleggen. Die mogelijke maatregelen raken de zeggenschap en de toekomst van OpenAI als organisatie.

OpenAI zal tegenwerpen dat de organisatie in verschillende stappen naar een hybride model is gegaan en dat Musk daarvan op de hoogte was. Het bedrijf wijst erop dat commerciële activiteiten nodig waren om dure rekenkracht en toptalent te betalen. OpenAI zegt volgens stukken dat alleen donaties niet volstonden voor de schaal waarop zij wilden opereren.

Ook speelt concurrentie een rol in de verdediging. Elon Musk richtte in 2023 het eigen AI-bedrijf xAI op. OpenAI zal waarschuwen dat maatregelen die de structuur aantasten ook kunnen bevoordelen voorstanders of rivalen. Dat argument is in de pleidooien genoemd als mogelijk risico voor technologie en marktdynamiek als OpenAI wordt teruggezet naar de eerdere structuur.

De zaak heeft een symbolische lading. Demonstranten verschenen buiten de rechtbank in Californië.

Die protesten gingen niet alleen over Musk en Altman. Ze brachten ook bredere vragen naar voren over wie profiteert van snelgroeiende AI-technologie en of de voordelen breed gedeeld worden.

Voor Musk gaat het om principiële punten. Hij stelt zich op als hoeder van de oorspronkelijke missie en wil voorkomen dat commerciële opbrengsten naar investeerders vloeien zonder dat de non-profitcomponent daar voordeel van heeft. Voor OpenAI staat veel meer op het spel: bestaansrecht, financiering en de juridische vrijheid om samenwerkingen aan te gaan met bedrijven die kapitaal en rekenkracht leveren.

De procedure is civiel van aard en speelt in Californië. De eerste fase van het proces beslaat meerdere weken.

Tijdens die fase bevragen partijen elkaar over intenties, documenten en afspraken uit de beginjaren van OpenAI. Zowel schriftelijke communicatie als getuigenverklaringen zijn onderdeel van het bewijs.

De rechtbankagenda omvat nog meer zittingen. Als de jury in de eerste fase een uitspraak doet, volgt een tweede fase over mogelijke remedies en herstel. Juridische waarnemers wijzen erop dat herstelmaatregelen juridisch complex kunnen zijn, omdat ze raken aan contracten, investeringsafspraken en de governance-structuur van een hybride non-profit/for-profit-entiteit.

Musk vraagt dat commerciële winsten terugvloeien naar de non-profit en dat de herstructurering uit 2025 wordt teruggedraaid. Hij wil ook bestuurlijke veranderingen, waaronder dat Sam Altman en Greg Brockman het bestuur verlaten. OpenAI verdedigt de commerciële koers als noodzakelijk om grootschalige ontwikkeling van AI mogelijk te maken.

Related Articles

De eerste fase van het proces loopt naar verwachting tot 21 mei.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.