De prijzen aan de pomp gaan maar omhoog. Diesel kost in Nederland inmiddels ruim 2,70 euro per liter. De oorlog in het Midden-Oosten drijft de olieprijzen op en zorgt voor nieuwe druk op de inflatie. Ondertussen vragen veel Nederlanders zich af: wanneer zakt de prijs weer?
Oorlog drijft olieprijs omhoog
De recente spanningen in het Midden-Oosten, zoals bombardementen op Iran, zorgen voor veel onzekerheid op de oliemarkt. Minder olie uit deze regio betekent minder aanbod op de wereldmarkt. Bij een krap aanbod stijgt de prijs. Dat zie je nu terug in de hogere kosten voor benzine en diesel aan de pomp.
Vooral diesel wordt snel duurder, omdat de prijs voor diesel voor ongeveer de helft uit de inkoopkosten van ruwe olie bestaat. Bij benzine ligt dat aandeel lager, rond de 35 tot 40 procent. Daarom stijgt benzine iets minder hard dan diesel.
Wat bepaalt de prijs aan de pomp?
De prijs die je betaalt bij het tankstation komt niet alleen door de olieprijs. Pomphouders baseren hun prijs op de kosten van inkoop, transport, opslag en personeel. Daar komen accijnzen en btw bovenop, die naar de overheid gaan. En natuurlijk rekenen tankstations een marge om winst te maken.
Brandstofvoorraden bij tankstations zijn meestal binnen een week op. Dus als de olieprijs stijgt, kunnen tankstations dat maar kort uitstellen. Na een paar dagen moeten ze duurdere brandstof inkopen, waardoor de pompprijs stijgt.
Wie profiteert van de hogere brandstofprijzen?
De overheid profiteert op papier van de hogere prijzen vanwege de btw, die een percentage is van de verkoopprijs. Maar doordat mensen minder gaan rijden bij hoge prijzen, daalt het volume. En als er steunmaatregelen komen, zoals accijnsverlaging, kost dat de overheid juist geld.
Ook oliebedrijven kunnen meer winst maken als de prijs stijgt. Ze verkopen ruwe olie op de wereldmarkt, waar vraag en aanbod de prijs bepalen. Toch zijn er risico’s: recente aanvallen op olie- en gasinstallaties in het Midden-Oosten hebben productiecapaciteit beschadigd, wat de situatie complex maakt.
Geen tekorten, wel schaarste
In Nederland is er geen tekort aan diesel, maar wel schaarste. Dat betekent dat brandstof beschikbaar is, maar dat het aanbod onder druk staat. Tankers kunnen soms voor de haven van Rotterdam plotseling van koers veranderen omdat partijen elders meer betalen. Vooral Aziatische landen kopen nu veel olie op, wat de markt hier verder onder druk zet.
De gasprijzen stabiliseren, maar de aandacht blijft vooral bij olie en brandstof. In combinatie met minder wind en mogelijk koudere nachten kan dit leiden tot hogere energiekosten voor huishoudens die nieuwe of variabele contracten hebben.
Inflatie loopt weer op door energieprijzen
Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde onlangs dat de inflatie in maart steeg naar 2,7 procent. Dit betekent dat het leven weer duurder wordt dan een jaar geleden. De hogere brandstofprijzen spelen daarin een grote rol. Na maanden waarin de inflatie leek af te nemen, zit er nu weer een stijging in.
Niet alleen benzine en diesel worden duurder. Ook vakantievluchten en bepaalde voedingsmiddelen kunnen in prijs stijgen.
Gas en elektriciteit zullen voor veel huishoudens duurder worden zodra zij nieuwe contracten afsluiten of een variabel contract hebben.
Investeringen in energiesysteem blijven nodig
Ondertussen investeren netbeheerders in Nederland jaarlijks ruim 15 miljard euro in een toekomstbestendig energiesysteem. De kosten daarvoor zullen de komende jaren alleen maar toenemen. Dat betekent dat consumenten op termijn waarschijnlijk ook hogere netbeheerkosten kunnen verwachten.
Door geopolitieke spanningen, schaarste en investeringen in het energiesysteem blijven de energieprijzen voorlopig hoog.
Related Articles
- VAE stappen per 1 mei uit OPEC — wat betekent dat voor Saudi‑Arabië?
- Aansluitstop Utrecht: Kamer spreekt van crisis terwijl kabinet nieuwe aansluitingen toestaat
- Eerste Kamer wijst twee asielwetten af — kabinet onder financiële druk
Op dit moment is het onwaarschijnlijk dat de brandstofprijzen snel zullen dalen. De oorlog in het Midden-Oosten en de daarmee gepaard gaande onzekerheid op de oliemarkt zorgen voor aanhoudende druk. Veel Nederlanders zullen de hoge kosten blijven voelen, zowel bij het tanken als op de energierekening.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.
