De prijs voor een liter benzine in Nederland is deze week gestegen tot 2,59 euro. Daarmee zet de trend van oplopende brandstofkosten zich voort, vooral door spanningen in het Midden-Oosten en stijgende olieprijzen.
Oorzaak van de prijsstijging
De recente aanvallen op olie- en gasinstallaties in het Midden-Oosten zorgen voor flinke schommelingen op de energiemarkt. Iran blokkeert bijvoorbeeld de Straat van Hormuz, een belangrijke doorvoerroute voor olie en LNG. Zo’n twintig procent van de wereldwijde oliehandel loopt via deze zeestraat. De onrust heeft geleid tot een stijging van de olieprijs, met Brentolie die op sommige dagen zelfs meer dan vijf procent duurder werd.
Als direct gevolg steeg de landelijke adviesprijs voor Euro95 benzine in Nederland naar gemiddeld 2,541 euro per liter. De prijs voor diesel klom zelfs met bijna vijf cent, naar 2,568 euro. Inmiddels is de adviesprijs voor benzine nog iets verder opgelopen, tot 2,59 euro. Dat is bijna 30 cent duurder dan voor het begin van de militaire spanningen in de regio.
Vergelijking met andere Europese landen
In Europa reageren landen verschillend op de brandstofcrisis. Spanje en Italië verlaagden recent de btw en accijnzen op brandstof, waardoor benzine daar 25 tot 40 cent goedkoper werd. Zweden en Griekenland volgden met soortgelijke maatregelen om de prijzen aan de pomp te drukken.
De Nederlandse overheid houdt de accijnzen voorlopig ongewijzigd, ondanks oproepen vanuit de Tweede Kamer. Eerder voerde Nederland al accijnskortingen door, vooral na de Russische inval in Oekraïne, maar die zijn sinds begin 2024 wat minder ruim. Zonder die korting zou de benzineprijs per liter ongeveer 11 cent hoger liggen.
De effecten van accijnsverlaging
Accijnsverlaging is een snelle manier om de pompprijzen te verlagen. Het voordeel is duidelijk: elke liter benzine wordt direct goedkoper, wat vooral uitkomt voor mensen die veel kilometers rijden.
Onderzoeksinstituut TNO benadrukt dat dit effect direct in de portemonnee merkbaar is.
Maar er zitten ook haken aan zo’n maatregel. ING-econoom Bert Colijn wijst erop dat de meeste autoritten in Nederland worden gemaakt door mensen met hogere inkomens. Die profiteren daardoor het meest van een accijnskorting, terwijl zij de hogere brandstofprijzen eigenlijk goed kunnen dragen. En voor de overheid betekent een accijnsverlaging flinke inkomstenverlies, wat op andere manieren kan doorwerken in de begroting.
De impact op ondernemers en consumenten
Hoge brandstofprijzen zetten ondernemers zwaar onder druk. Kleine bedrijven die afhankelijk zijn van diesel voelen de pijn extra. Ron Kievits, een ondernemer met een mobiele foodtruck, rekent inmiddels 10 cent per liter extra door aan zijn klanten. Ook verhoogde hij zijn menuprijzen met 50 cent. Hij vindt het spannend, omdat klanten kunnen afhaken bij te hoge kosten.
Ingrid Schuurmans, samen met haar partner actief als klusvrouw, merkt dat zij vooral privé de effecten voelen. Lange ritten naar familie in Limburg en Brabant worden duurder. Lokale klussen blijven betaalbaar, maar grotere opdrachten op afstand zorgen voor extra kosten die soms worden doorberekend.
Marktkoopman Meeuwis Drost ziet de dieselkosten zijn marges flink aantasten. Hij verhoogde zijn prijzen gemiddeld met 15 procent. Volgens hem is het onvermijdelijk om hogere kosten door te berekenen, anders loopt het bedrijf verlies.
Tanktoerisme naar België
De prijsverschillen tussen Nederland en buurlanden worden groter. Belgische accijnzen op brandstof liggen lager dan in Nederland, wat leidt tot meer grensoverschrijdend tanken. Steeds meer Nederlanders rijden naar België om te profiteren van goedkopere benzine en diesel. Dat zorgt voor een extra uitdaging voor de Nederlandse brandstofmarkt.
De hoge kosten aan de pomp en de onzekerheid over toekomstige prijsdalingen maken het voor consumenten en ondernemers lastig om hun uitgaven te plannen. Met de huidige situatie lijkt het einde van de stijgende brandstofprijzen nog niet in zicht.
Related Articles
- VAE stappen per 1 mei uit OPEC — wat betekent dat voor Saudi‑Arabië?
- Aansluitstop Utrecht: Kamer spreekt van crisis terwijl kabinet nieuwe aansluitingen toestaat
- Eerste Kamer wijst twee asielwetten af — kabinet onder financiële druk
De combinatie van geopolitieke onrust en stijgende olieprijzen houdt de brandstofprijzen hoog. Ondertussen blijft Nederland achter met een afwachtende houding rond accijnsverlagingen, terwijl andere Europese landen juist ingrijpen. Voor veel Nederlanders en ondernemers betekent dat vooral harder betalen aan de pomp, met alle gevolgen van dien.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.
