In Nederland verandert de belasting op spaargeld en investeringen. Vanaf 2026 gelden nieuwe regels voor de belasting op rente en opbrengsten uit sparen en beleggen, bekend als Box 3. In dit artikel lees je wat de Personal Savings Allowance betekent, hoe het precies werkt, waarom het voor jou van belang is en hoe je het kunt toepassen.
Wat is de Personal Savings Allowance in Nederland?
De Personal Savings Allowance is een term die verwijst naar het bedrag aan spaargeld waarover je geen belasting hoeft te betalen. In Nederland valt spaargeld en beleggingen onder Box 3 van de inkomstenbelasting. Hierover betaal je belasting op basis van een verondersteld rendement. Dit betekent dat de Belastingdienst uitgaat van een fictief rendement op je vermogen, niet van het daadwerkelijke rendement dat je ontvangt. Dit systeem geldt sinds jaar en dag en is bedoeld om het eenvoudiger te maken om belasting te heffen over vermogen zonder elke transactie of opbrengst te hoeven controleren.
Tot en met 2025 wordt er in Box 3 belasting geheven over een forfaitair rendement dat afhankelijk is van de hoogte van je vermogen. Het fictieve rendement is verdeeld over verschillende schijven, waarbij hogere vermogens een hoger verondersteld rendement krijgen toegekend. Dit kan soms ongunstig zijn voor spaarders die weinig rendement ontvangen, omdat ze belasting betalen over een hoger bedrag dan ze daadwerkelijk verdienen.
Vanaf 2026 blijven de regels grotendeels gelijk, maar er is extra aandacht voor de hoogte van de vrijstelling, ook wel het heffingsvrij vermogen genoemd. Voor 2026 geldt een vrijstelling van €57.000 per persoon. Dat betekent dat als je minder dan dit bedrag aan vermogen hebt, je geen belasting hoeft te betalen in Box 3. Voor fiscale partners geldt een dubbele vrijstelling van €114.000.
Als je je vermogen wilt plannen, is dit een belangrijk punt om te onthouden.
Hoewel de systematiek met het fictieve rendement in 2026 nog geldt, is het goed om te weten dat er een overgang gepland staat naar een nieuw systeem. Vanaf 2028 wordt de belasting over het werkelijke rendement geheven, wat een grote verandering betekent. Maar tot die tijd geldt nog de Personal Savings Allowance zoals hierboven beschreven.
Hoe werkt de belasting op spaarrente en beleggingen in 2026?
In 2026 (voor het belastingjaar 2025) werkt de belasting op spaargeld en beleggingen nog volgens het oude systeem van Box 3. Dat betekent dat je belasting betaalt over een verondersteld rendement, niet over de werkelijke rente die je ontvangt of de winst die je maakt met beleggingen. Dat is soms verwarrend, omdat je belasting betaalt over geld dat je nog niet echt hebt verdiend.
Het tarief dat je betaalt over het fictieve rendement in Box 3 is vast en bedraagt 36%. Dit percentage geldt voor iedereen die vermogen heeft boven de vrijstelling. Het is dus niet zo dat het tarief stijgt naarmate je meer vermogen hebt, maar het fictieve rendement waarover je belasting betaalt, wordt hoger bij hogere vermogens.
De vrijstelling, oftewel het heffingsvrij vermogen, is €57.000 per persoon in 2026. Dat betekent dat als je totale vermogen onder dit bedrag blijft, je geen Box 3 belasting hoeft te betalen. Voor fiscale partners is dit bedrag €114.000. Als je vermogen boven deze vrijstelling uitkomt, wordt het meerdere belast volgens het forfaitaire rendement.
De forfaitaire rendementen zijn verdeeld in drie schijven. Voor spaargeld geldt een laag fictief rendement, omdat het als veilige belegging wordt gezien. Dit rendement ligt rond de 0,36%. Voor beleggingen in risicovollere producten zoals aandelen en beleggingsfondsen geldt een hoger fictief rendement, rond de 5,53%. Voor het deel van je vermogen dat niet onder spaargeld of risicovolle beleggingen valt, geldt een gemiddeld rendement van ongeveer 3,12%. Deze percentages bepalen dus hoeveel belasting je uiteindelijk betaalt.
Om een voorbeeld te geven: stel je hebt €100.000 aan spaargeld. De vrijstelling van €57.000 geldt eerst. Over de resterende €43.000 betaal je belasting over het fictieve rendement van 0,36%. Dat is €154,80. Van die €154,80 betaal je 36% belasting, dus ongeveer €55,73. Je betaalt dus €55,73 belasting over €100.000 spaargeld. Dit kan soms hoger uitvallen dan de rente die je daadwerkelijk ontvangt op je spaargeld.
Waarom is deze belasting belangrijk voor jou?
De belasting op spaargeld en beleggingen in Box 3 is belangrijk omdat het invloed heeft op hoeveel geld je uiteindelijk overhoudt van je spaargeld en investeringen. Veel mensen denken dat ze alleen belasting betalen over de rente of winst die ze werkelijk ontvangen, maar dat is dus niet zo. Je betaalt belasting over een verondersteld rendement, ook als je die winst nog niet hebt gemaakt of ontvangen.
Als de rente laag is, zoals de afgelopen jaren, kan dit nadelig uitpakken. Stel je hebt spaargeld met een rente van 0,1%, maar je betaalt belasting over een fictief rendement van 0,36%. Je betaalt dan meer belasting dan dat je aan rente ontvangt. Dit zorgt ervoor dat sparen minder aantrekkelijk wordt in Nederland.
Daarnaast is het goed om te weten dat de belasting ook geldt voor beleggingen die in waarde stijgen, zelfs als je ze nog niet hebt verkocht. Dit betekent dat je belasting moet betalen over waardestijgingen die je nog niet hebt omgezet in contant geld. Meanwhile dit kan soms leiden tot verrassingen bij de jaarlijkse belastingaangifte.
De vrijstelling beschermt kleine vermogens, maar zodra je vermogen groeit, is het slim om hier rekening mee te houden in je financiële planning. Het is verstandig om je vermogen zo te spreiden dat je niet onnodig veel belasting betaalt.
Ook voor mensen die hun vermogen willen overdragen aan bijvoorbeeld kinderen is het belangrijk om te weten wat de regels zijn. De vrijstelling van €57.000 per persoon geldt per belastingplichtige, dus er zijn mogelijkheden om het vermogen slim te verdelen.
Hoe kun je aan de slag met de Personal Savings Allowance?
Wil je profiteren van de Personal Savings Allowance en de vrijstelling optimaal benutten? Dan is het slim om eerst te kijken hoeveel vermogen je hebt en hoe dat verdeeld is over spaargeld en beleggingen. Houd rekening met het feit dat de vrijstelling per persoon geldt, dus als je fiscaal partner bent, kun je samen €114.000 vrij hebben.
Een handige stap is om je vermogen te spreiden zodat je, als dat mogelijk is, onder de vrijstelling blijft. Dit kan bijvoorbeeld door een deel van je vermogen aan een partner over te dragen. Ook kun je overwegen om meer risicovolle beleggingen aan te houden als je dat kunt, omdat het fictieve rendement hier hoger is en dat soms gunstiger uit kan pakken afhankelijk van je situatie.
Daarnaast is het goed om jaarlijks je belastingaangifte te controleren en bij de Belastingdienst aan te geven wat je vermogen is. Zorg dat je alle relevante gegevens bij de hand hebt, zoals bankafschriften en overzichten van beleggingen. Zo voorkom je fouten en betaal je niet teveel belasting.
Vanaf 2028 verandert het systeem van Box 3, waarbij je belasting betaalt over het werkelijke rendement. Het is verstandig om nu al na te denken over deze overgang, bijvoorbeeld door je beleggingen en spaargeld te herstructureren zodat je straks niet voor verrassingen komt te staan.
Tot slot is het altijd een goed idee om bij vragen contact op te nemen met een belastingadviseur of financieel expert. Zij kunnen je helpen om de regels goed te begrijpen en je vermogen zo efficiënt mogelijk te beheren.
Veelgestelde vragen over Personal Savings Allowance en Box 3 in 2026
1. Wat gebeurt er als mijn vermogen onder de vrijstelling blijft?
Dan betaal je geen belasting in Box 3 over je spaargeld en beleggingen. De vrijstelling is €57.000 per persoon in 2026.
2. Betaal ik belasting over mijn werkelijke rente?
Nee, in 2026 betaal je belasting over een fictief rendement dat de Belastingdienst berekent, niet over de werkelijke rente die je ontvangt.
3. Hoeveel is het tarief voor Box 3 belasting?
Het tarief is 36% over het fictieve rendement van je vermogen boven de vrijstelling.
4. Wat verandert er in 2028?
Vanaf 2028 wordt de belasting geheven over het werkelijke rendement in plaats van een fictief rendement. Dit betekent dat je belasting betaalt over wat je echt verdient met je spaargeld en beleggingen.
5. Kan ik mijn vermogen verdelen om minder belasting te betalen?
Ja, bijvoorbeeld door vermogen te spreiden over jou en je fiscale partner, zodat je samen gebruik kunt maken van de dubbele vrijstelling van €114.000.
6. Hoe weet ik wat mijn fictieve rendement is?
De Belastingdienst hanteert vaste percentages voor spaargeld en beleggingen. Voor spaargeld is dat ongeveer 0,36%, voor risicovolle beleggingen rond de 5,53%.
7. Moet ik ook belasting betalen over waardestijgingen van beleggingen die ik nog niet heb verkocht?
Ja, ook die waardestijgingen tellen mee voor het fictieve rendement in Box 3.
De belastingregels voor sparen en beleggen in Nederland veranderen in 2026 niet ingrijpend, maar de overgang naar een systeem gebaseerd op werkelijke rendementen komt eraan in 2028. Tot die tijd blijft de Personal Savings Allowance van €57.000 per persoon gelden, met een belastingtarief van 36% over het fictieve rendement. Het is verstandig om je vermogen goed te plannen en te spreiden, zodat je niet onnodig veel belasting betaalt. Controleer jaarlijks je belastingaangifte en houd rekening met de aankomende veranderingen. Zo voorkom je verrassingen en haal je het meeste uit je spaargeld en beleggingen.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.
