Netbeheerders en energieleveranciers willen 255 megawatt flexibiliteit vrijmaken, genoeg voor het verbruik van een middelgrote stad. Om dat te bereiken betalen ze 50.000-70.000 huishoudens honderden euro's per jaar als zij tijdens piekuren minder stroom gebruiken, bijvoorbeeld door het opladen van elektrische auto's uit te stellen of thuisbatterijen slim te laten terugleveren. Stedin bouwt dit samen uit met Enexis, Liander en meerdere leveranciers; deelnemers moeten er geen comfort door verliezen en krijgen een financiële vergoeding. Voor bewoners in delen van provincie Utrecht geldt intussen een tijdelijke aansluitstop: nieuwe aansluitingen zijn daar tijdelijk niet mogelijk vanwege overbelasting van het lokale net.

Het elektriciteitsnet krijgt directe verlichting doordat netbeheerders en leveranciers huishoudens inzetten om vraag in de piek te verschuiven, met automatische sturing van apparaten.

Hoe de regeling werkt

Stedin bouwt dit plan samen met netbeheerders Enexis en Liander en een groep energieleveranciers verder uit. De kern is automatische aansturing: leveranciers pauzeren het laden van elektrische auto's, laten thuisbatterijen energie opslaan of terugleveren, en sturen hybride warmtepompen slim aan op momenten dat het net minder belast is. De bedoeling is dat dat allemaal op de achtergrond gebeurt, zodat deelnemers er geen handmatige handelingen voor hoeven te doen.

Laadpalen kunnen het opladen uitstellen van de drukke avonduren naar een rustiger of goedkoper tijdvak. Thuisbatterijen kunnen juist opslaan tijdens daluren en terugleveren wanneer capaciteit schaars is. Hybride warmtepompen kunnen hun cycles slimmer plannen zodat bewoners geen comfort verliezen. De initiatiefnemers leggen de prioriteit bij het financiële voordeel voor huishoudens en bij het behouden van basiscomfort: de auto moet de volgende ochtend opgeladen zijn en huizen moeten aangenaam op temperatuur blijven.

De hoogte van de vergoeding verschilt per leverancier en hangt af van de thuissituatie, bijvoorbeeld of een huishouden zonnepanelen heeft en welke batterijcapaciteit aanwezig is. Netbeheerders en leveranciers noemen dat deelnemers enkele honderden euro's per jaar kunnen verdienen, afhankelijk van de situatie.

Opschaling en resultaten van proeven

De huidige opschaling bouwt voort op eerdere, kleinschalige proeven. Eerder vonden kleinere pilots plaats, met enkele honderden deelnemers in plaatsen zoals Dronten. De inzet wordt nu veel groter. Op korte termijn streven de partijen naar 50.000-70.000 deelnemers verspreid over Gelderland, Flevoland, Utrecht en Noord-Brabant. De uiteindelijke ambitie is het vrijmaken van 255 megawatt flexibel vermogen.

Mastheads

Dat komt neer op het verbruik van een middelgrote stad.

De proeven leverden meetbare opbrengsten op. In Drenthe toonde een proef aan dat thuisbatterijen de netcongestie met enkele procenten konden verlagen. In Flevoland voerde Liander pilots uit in polders zoals Dronten, en die ervaringen ondersteunen de gedachte dat consumenten zullen meewerken zolang deelname eenvoudig en financieel aantrekkelijk is. Liander waarschuwde daarbij dat de netbeperkingen in sommige delen lange tijd kunnen aanhouden, afhankelijk van de uitvoering van fysieke netwerkuitbreidingen.

Netbeheerders zien slimmer gebruik van bestaande capaciteit als noodzakelijk naast fysieke uitbreidingen. Zonder zulke maatregelen lopen risico's op aansluitstops en lange wachttijden op. In delen van provincie Utrecht geldt een tijdelijke aansluitstop: nieuwe klanten kunnen daar tijdelijk niet worden aangesloten zolang het lokale net overbelast is.

Operationeel zetten leveranciers en netbeheerders nu de stap naar brede uitrol. De korte termijn inzet is gericht op de genoemde 50.000-70.000 huishoudens en het organiseren van 255 megawatt flexibel vermogen. Op langere termijn rekenen de partijen erop dat honderdduizenden huishoudens op vergelijkbare wijze kunnen bijdragen aan het oplossen van netcongestie.

Belangrijk in de verdere uitrol is gebruiksgemak. Consumenten gaven in eerdere proeven herhaaldelijk aan dat ze meewerken als de systemen vriendelijk zijn in gebruik en er een duidelijke vergoeding tegenover staat. De aansturing gebeurt grotendeels automatisch; dat verlaagt de drempel om deel te nemen en maakt schaalvergroting haalbaar.

Praktisch betekent dit dat verschillende typen huishoudens een verschillende vergoeding kunnen verwachten. Een huishouden met zonnepanelen en een batterij kan een andere waarde leveren dan een huishouden zonder zonnepanelen. De precieze bedragen hangen af van de leverancier en van technische factoren zoals batterijcapaciteit en het patroon van het verbruik.

Tegelijkertijd is er aandacht voor technische en organisatorische uitdagingen. Het koppelen van apparaten, het waarborgen van privacy en veiligheid van de besturingssignalen, en het administreren van de vergoedingen moeten op grote schaal goed geregeld worden. De samenwerking tussen netbeheerders en energieleveranciers is daarom essentieel: zij combineren netwerkkennis met klantcontact en apparaatbeheer.

Voor deelnemers is het belangrijkste dat deelname geen comfort kost en wel geld oplevert. Voor de netbeheerders is het belangrijkste dat deze consumentengebaseerde flexibiliteit aansluitstops en dure investeringen in de korte termijn kan verminderen.

Related Articles

Op korte termijn mikken partijen op 50.000-70.000 deelnemers om 255 MW flexibiliteit te organiseren; in delen van provincie Utrecht geldt intussen een tijdelijke aansluitstop voor nieuwe aansluitingen. Oorspronkelijk gerapporteerd door rtvutrecht.nl.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.