De plannen om de AOW-leeftijd sneller te verhogen en de maximale zwangerschapsuitkering te verlagen, liggen voorlopig op de plank. Minister Karien van Sociale Zaken, Karien Vijlbrief, wil eerst rustig met alle betrokkenen praten voordat er stappen worden gezet.
Geen haast met AOW-verhoging
De AOW-leeftijd gaat niet zomaar omhoog. Dat maakt minister Vijlbrief duidelijk na stevige kritiek van vakbonden en oppositiepartijen. Het kabinet had in het coalitieakkoord afgesproken dat de AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller mee moet groeien met de levensverwachting. Als mensen ouder worden, moeten ze ook langer werken – de AOW-leeftijd stijgt dan evenredig. Voor twintigers betekent dit dat ze waarschijnlijk pas rond hun 72ste met pensioen kunnen.
Dat stuit op veel weerstand. Vakbonden zoals FNV, CNV en VCP lieten al weten dat ze het plan onacceptabel vinden. Ook politieke partijen zoals GroenLinks, PvdA en SP eisen dat het plan van tafel gaat. Ze halen de eerdere pensioenafspraken aan: in 2019 spraken bonden, werkgevers en overheid af dat de AOW-leeftijd langzamer zou stijgen dan nu wordt voorgesteld.
Premier Rob Jetten erkende vorige week dat er geen meerderheid is voor het plan in de Tweede Kamer. Het kabinet kiest daarom voor een pas op de plaats. "We moeten eerst luisteren", zei hij. Vijlbrief gaat de komende tijd het land in om met werknemers en werkgevers te praten, vooral ook met mensen die zwaar werk doen. Dat werk kan het moeilijker maken om langer door te werken, vindt het kabinet nu ook een belangrijk punt.
‘Bevalboete’ voorlopig uitgesteld
Naast de AOW-leeftijd ligt ook de voorgestelde verlaging van het maximale dagloon voor uitkeringen onder vuur. Het kabinet wil het maximum met 20 procent verlagen. Dit betekent dat mensen met een hoog inkomen minder krijgen tijdens bijvoorbeeld ziekte, verlof of zwangerschap. Vooral vrouwen met een hoog salaris worden geraakt: ze kunnen tot 1300 euro minder krijgen tijdens hun zwangerschapsverlof.
Vakbond CNV noemt deze maatregel de 'bevalboete'.
Vijlbrief laat weten dat ook hierover geen haast wordt gemaakt. De minister wil eerst het gesprek aangaan met betrokkenen voordat dit soort ingrijpende veranderingen worden doorgevoerd. Het kabinet lijkt zich te realiseren dat de maatschappelijk onrust hoog is en dat het draagvlak ontbreekt.
Waarom deze maatregelen?
De redenen voor het kabinet om deze plannen te maken, zijn financieel. Nederland vergrijst snel. Meer ouderen betekent hogere kosten voor de AOW en andere sociale regelingen. Door de AOW-leeftijd te verhogen, hoopt het kabinet dat minder mensen langdurig AOW ontvangen, waardoor de schatkist jaarlijks ongeveer 2,7 miljard euro bespaart.
Ook het inkorten van de WW van twee naar één jaar is onderdeel van de bezuinigingen. Maar dat plan stuit eveneens op fel verzet. Vakbonden vrezen dat mensen hierdoor sneller zonder inkomen komen te zitten.
De eerdere afspraken in het pensioenakkoord van 2019 hielden rekening met een geleidelijkere stijging van de AOW-leeftijd. Het kabinet-Jetten wijkt nu hiervan af, wat tot de huidige onrust leidt.
Wat staat er nu te gebeuren?
Minister Vijlbrief benadrukt dat het kabinet nog tijd heeft om tot een gedragen oplossing te komen. Ze wil niet met wetsteksten aan de slag voordat de gesprekken met vakbonden, werkgevers en werknemers zijn afgerond. Het is een duidelijk signaal dat het kabinet de emoties over het doorbreken van het pensioenakkoord onderschat heeft.
Het kabinet hoopt dat de gesprekken leiden tot verzachtende maatregelen of alternatieven die het betaalbaar houden van de AOW mogelijk maken zonder zo’n scherpe verhoging van de AOW-leeftijd. Ook de impact op mensen met zwaar werk moet beter worden meegenomen.
De vakbonden kondigden acties aan nadat ze vorige week boos wegliepen uit een intakegesprek met het kabinet. Die acties kunnen de komende maanden voor extra druk zorgen.
Related Articles
- Eerste Kamer wijst twee asielwetten af — kabinet onder financiële druk
- Aansluitstop Utrecht: Kamer spreekt van crisis terwijl kabinet nieuwe aansluitingen toestaat
- VAE stappen per 1 mei uit OPEC — wat betekent dat voor Saudi‑Arabië?
Voorlopig blijft het stil rond de omstreden AOW-plannen en de verlaging van het maximale dagloon. Minister Vijlbrief wil eerst alle zorgen en kritiek horen voordat het kabinet verdere stappen zet. De komende maanden worden cruciaal voor de toekomst van de Nederlandse pensioenen en sociale zekerheid.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.
