Sinds Donald Trump in januari 2025 opnieuw het Witte Huis betreedt, staat de Amerikaanse dollar onder druk. De recente oorlog tegen Iran versterkt de onzekerheid rond de dollar, ondanks zijn status als wereldwijde reservemunt.
Dalende waarde van de dollar sinds Trumps aantreden
De Amerikaanse dollar, lang gezien als het veilige anker voor internationale handel en investeringen, verliest terrein. Sinds Trump zijn ambt opnieuw begon, is de dollar met ongeveer 13 procent gedaald ten opzichte van de euro en zo’n 7 procent tegenover de Chinese renminbi. Het is niet alleen de valuta zelf die te lijden heeft; het vertrouwen van beleggers in de stabiliteit van de Amerikaanse economie en het politieke systeem wankelt zichtbaar.
Dat is opvallend. Normaal gesproken stijgt de dollar juist in tijden van geopolitieke onrust, als beleggers op zoek gaan naar veiligheid. Toen het conflict met Iran uitbrak, won de dollar slechts 2 procent in waarde ten opzichte van een mandje valuta. Dat is weinig, zeker gezien de omvang en de ernst van de situatie. Sommige financiële experts noemen die winst zelfs teleurstellend.
Het financiële prijskaartje van de oorlog
De kosten van Trumps militaire acties tegen Iran lopen snel op. In de eerste week alleen al gaf het Amerikaanse ministerie van Defensie 11 miljard dollar uit. Kort daarna zocht het Pentagon zelfs 200 miljard dollar extra om de oorlog te financieren. Dat komt bovenop een al torenhoge staatsschuld die in 2026 naar verwachting 124 procent van het bruto binnenlands product zal bedragen.
Het Amerikaanse begrotingsbureau waarschuwde dat het tekort van bijna 2.000 miljard dollar in 2026 waarschijnlijk nog verder zal oplopen. En dat terwijl de rente op Amerikaanse staatsobligaties stijgt. Dat maakt lenen duurder en zet extra druk op de economie, terwijl de inflatie al hoog is. Veel economen vrezen dat de combinatie van oorlog en oplopende schulden het vertrouwen in de dollar verder zal aantasten.
Imperialisme in een nieuw jasje
De oorlog met Iran past in een bredere strategie die analisten omschrijven als een herleving van het Amerikaanse imperialisme. Volgens econoom Costas Lapavitsas, verbonden aan SOAS University of London, is dat imperialisme nooit verdwenen, maar heeft het zich veranderd. Vroeger ging het om koloniale bezittingen en territoriale controle.
Nu draait het om economische dominantie via wereldwijde productieketens, multinationals en vooral het dollar-gebaseerde financiële systeem.
Point is, het Amerikaanse imperium steunt op sancties en betalingssystemen die andere landen binden aan de dollar. Dat systeem dwingt landen om binnen de Amerikaanse invloedssfeer te blijven, zonder dat er directe militaire bezetting nodig is. De oorlog met Iran is een voorbeeld van hoe dat systeem wordt ingezet om politieke doelen te bereiken, maar tegelijk laat het ook de kwetsbaarheid zien van het dollarimperium.
Beleggers vertrouwen wankelt
De combinatie van hoge militaire uitgaven, oplopende schulden en geopolitieke spanningen maakt beleggers onzeker. Waar de dollar normaal een veilige haven is, zoeken sommigen nu hun toevlucht in andere valuta’s. De renminbi bijvoorbeeld, die langzaam aan terrein wint als alternatief voor de dollar in internationale handel.
Dat wil niet zeggen dat de dollar meteen ten onder gaat. De VS blijft de grootste economie ter wereld met een sterke financiële markt. Maar het is wel een waarschuwing dat het vertrouwen in de dollar niet vanzelfsprekend is. Elke nieuwe stap in Trumps buitenlands beleid, vooral militair, kan die onzekerheid vergroten.
Er zijn ook zorgen over de inflatie. Meer uitgaven aan oorlog en hogere tekorten kunnen leiden tot een zwakkere dollar, wat weer importprijzen opdrijft. Amerikaanse consumenten en bedrijven voelen dat direct in hun portemonnee. De Fed staat daardoor onder druk om de rente te verhogen, wat de groei verder kan afremmen.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Niemand weet nog hoe lang de spanningen met Iran aanhouden. Vorige week werd een staakt-het-vuren aangekondigd, maar de schade is al gedaan. De dollar staat onder druk, en het vertrouwen van internationale beleggers in de VS is kwetsbaar geworden.
Het is de vraag of de VS haar rol als economische wereldleider kan behouden als de dollar blijft dalen. Andere machten, zoals China, proberen hun valuta en invloed te vergroten. De dollar verliest niet snel zijn positie als dominante reservemunt, maar het is wel een teken dat het Amerikaanse financiële imperium niet onkwetsbaar is.
De oorlog met Iran kan het begin zijn van een periode waarin de dollar minder vanzelfsprekend is als veilige haven. Dat heeft gevolgen voor iedereen die met de Amerikaanse economie te maken heeft – en dat zijn er nogal wat, wereldwijd.
Related Articles
- Scheepvaart door Straat van Hormuz stijgt dankzij deals met Iran ondanks blokkade
- Zoekinteresse stijgt voor 'Telstar - Sparta Rotterdam'
De recente ontwikkelingen tonen dat de dollar, ondanks zijn status, kwetsbaar is voor politieke en militaire conflicten. Trumps Iran-avontuur zorgt voor onrust op de valutamarkt en zet een vraagteken bij de toekomst van de dollar als wereldmunt.
Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.
