De Europese Commissie wil dat Hongarije zich verklaart over berichten dat het vertrouwelijke EU-informatie deelt met Rusland. De gesprekken tussen de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken en zijn Russische collega wekken grote zorgen binnen de EU.

‘Gelekte’ gesprekken zetten EU op scherp

Vorige week kwamen onderzoeksjournalisten met een schokkende onthulling: de Hongaarse minister Péter Szijjártó zou in telefoongesprekken met de Russische minister Sergej Lavrov geprobeerd hebben om Russische burgers en bedrijven van EU-sanctielijsten te halen. Die sancties zijn bedoeld om Rusland te straffen vanwege de oorlog in Oekraïne. Het zou gaan om gelekte audio-opnames die het Hongaarse onderzoeksplatform Vsquare heeft onderzocht, samen met journalisten uit Tsjechië, Polen en Slowakije.

De Europese Commissie reageerde fel op deze berichten. Woordvoerders van voorzitter Ursula von der Leyen noemden de situatie ‘uiterst zorgwekkend’ en wezen erop dat het de mogelijkheid opent dat Hongarije samenwerkt met Rusland tegen de belangen en veiligheid van de EU en haar burgers.

Von der Leyen neemt de zaak mee naar het overleg van EU-regeringsleiders. Het vertrouwen binnen de unie staat hierdoor duidelijk onder druk. De Commissie wil niet alleen uitleg, maar ook garanties dat dergelijke praktijken ophouden.

Hongarije ontkent en draait het om

Volgens Szijjártó zelf is er niets mis met de gesprekken. Hij bevestigde dat het telefoongesprek met Lavrov heeft plaatsgevonden, maar noemde het lekken van de opnames een ‘nieuwsfeit’ dat geen nieuwe informatie brengt. Voor hem zijn de sancties schadelijker voor de EU dan voor Rusland.

Het echte probleem, zei hij, is dat buitenlandse geheime diensten hem zouden hebben afgeluisterd.

Ook ontkent hij eerdere beschuldigingen van The Washington Post dat hij Lavrov jarenlang op de hoogte hield van onderhandelingen in Brussel. Volgens Szijjártó is dat nepnieuws. Maar die bewering kreeg gisteren een klap toen Vsquare meldde dat hij Lavrov in 2023 juist informeerde over EU-besprekingen, waaronder over toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië.

Mastheads

Politieke chantage en vertrouwelijke documenten

De publicatie van Vsquare onthulde dat de Hongaarse premier Viktor Orbán aanvankelijk akkoord wilde gaan met het starten van toetredingsgesprekken met Oekraïne en Moldavië. Maar dat hing aan één voorwaarde: de EU moest 22 miljard euro aan bevroren Hongaarse tegoeden vrijgeven. Volgens de berichten zou Szijjártó Lavrov hierover telefonisch hebben bijgepraat. Lavrov reageerde met de woorden: “Oké, goed ja, geweldig. Soms is goedbedoelde chantage de beste oplossing.”

Daarnaast zou Szijjártó ook vertrouwelijke EU-documenten aan Lavrov hebben gestuurd. Toen Lavrov vroeg naar een document over de toetredingsbesprekingen, met name over taalrechten van minderheden, antwoordde Szijjártó: “Ik stuur het je. Het is geen probleem. Ik stuur het naar mijn ambassade in Moskou en die geven het aan jouw chef-staf.” Zo zou Rusland inzicht hebben gekregen in gevoelige informatie die de EU normaal gesproken binnen de unie houdt. Het zijn geen kleine details, maar documenten die de onderlinge vertrouwen tussen EU-lidstaten kunnen ondermijnen.

Hongarije en Rusland: een complexe relatie

Hongarije staat al langer bekend om zijn nauwe banden met Rusland. Terwijl veel EU-landen zich hard maken voor sancties en steun aan Oekraïne, lijkt Hongarije vaak de kant van Rusland te kiezen. Premier Orbán heeft de oorlog in Oekraïne niet scherp veroordeeld en weigert bijvoorbeeld zware wapens te leveren aan het Oekraïense leger.

Deze kwestie zorgt ongetwijfeld voor meer spanningen binnen de Europese Unie. Hongarije zit sinds 2010 onder leiding van Orbán in een steeds autoritairder vaarwater, wat al vaak tot conflicten met Brussel heeft geleid. De onthullingen over de geheime gesprekken en het delen van vertrouwelijke informatie kunnen het vertrouwen verder ondermijnen. Zeker nu de EU zich voorbereidt op belangrijke beslissingen over sancties en steun aan Oekraïne.

Verder is het Europees Parlement de laatste jaren ook strenger geworden over de rechtsstaat in Hongarije. De kwestie van de gelekte gesprekken kan daarbij gezien worden als een extra reden om druk te zetten op Budapest. In dit licht is het begrijpelijk dat de Europese Commissie een harde lijn kiest en openheid eist.

Wat betekent dit voor Nederland en de EU?

Voor Nederland en andere EU-lidstaten is het van belang dat informatie zo veilig mogelijk blijft binnen de Unie. Vertrouwen is de basis van samenwerking, zeker als het gaat om gevoelige dossiers zoals sancties tegen Rusland. Als een lidstaat vertrouwelijke informatie doorspeelt aan een land dat de EU als vijand ziet, kan dat de effectiviteit van het Europese beleid flink ondermijnen.

Ook kan het de interne verdeeldheid binnen de EU vergroten. Sommige landen, waaronder Nederland, willen een hardere aanpak van Rusland en duidelijke steun aan Oekraïne. Hongarije lijkt die lijn tegen te houden, wat het lastig maakt om eensgezind te blijven.

De situatie is ook economisch relevant. De bevroren Hongaarse tegoeden van 22 miljard euro zijn onderdeel van het mechanisme waarmee de EU druk uitoefent op Hongarije om zich aan haar regels te houden. Als die tegoeden vrijgegeven worden zonder duidelijke afspraken, kan dat een precedent scheppen voor andere landen die zich niet aan de EU-normen houden.

Ook is het een signaal naar andere landen buiten de EU. Rusland kan proberen om via nauwe banden met bepaalde lidstaten de Europese Unie te ondermijnen. Dat maakt het harder om een gezamenlijk en krachtig buitenlands beleid te voeren.

De komende weken zijn erg belangrijk. In het overleg van EU-regeringsleiders zal Ursula von der Leyen dit onderwerp aankaarten. Het zal spannend zijn hoe Orbán en zijn regering daarop reageren. De druk op Hongarije zal toenemen, zeker met de Europese verkiezingen in het vooruitzicht. De vraag is of Hongarije haar koers zal bijstellen of juist de confrontatie met Brussel zal opzoeken.

Related Articles

De EU staat voor een lastige keuze: kan ze blijven vertrouwen op een lidstaat die mogelijk samenwerkt met Rusland tegen de Europese belangen? Het antwoord zal grote gevolgen hebben voor de toekomst van de Unie en haar eenheid in deze turbulente tijden.

Dit artikel is gemaakt met behulp van AI.